Uluslararası İnsan Hakları Federasyonu Başkan Yardımcısı Akın Birdal, ateşkese karşı duyarsız yaklaşımları eleştirerek, “Şimdi ateşkes ilan edilmeden önce ‘silahları susturun’ diyenler, silahlarla beraber susmuşlardır” dedi.

İnsan Hakları Derneği(İHD)Tarsus Şubesi, 10-17 Aralık İnsan Hakları Haftası nedeniyle Gözenler Restaurant’ta önceki akşam yemekli bir etkinlik düzenledi. Etkinliğe katılan İHD Genel Başkanı Yusuf Alataş, Uluslararası İnsan Hakları Federasyonu Genel Başkan Yardımcısı ve İHD Onursal Başkanı Akın Birdal birer konuşma yaptılar. Birdal, KKK’nin ilan ettiği ateşkese değinerek, daha önce de bir kaç kez ateşkes ilan edildiğini ancak bu çabaların heba edildiğini söyledi. Ateşkese karşı varolan duyarsızlığı eleştiren Birdal, şunları belirtti: “Barışçıl ortamın sağlanması ve iyi niyet çabası olarak ‘Barış Grubu’ adı altında 2 gerilla grubu gönderildi. 4 kez yaratılmış fırsatları heba etmişiz. Ancak, şu an yeni bir fırsat yaratılmıştır. Şimdi ateşkes ilan edilmeden önce ‘silahları susturun’ diyenler silahlarla beraber susmuşlardır.”

Seçilmişlerin Ankara Yürüyüşü’nün önemli olduğunu kaydeden Birdal, “Bu yürüyüşe kulak verilmelidir. Barış olmadan kardeşlik olamaz. Öncelikle barış içerisinde yaşamanın koşulları yaratılmalıdır. Bunun yolu Kürt sorunun çözümünden geçer. Bu ise ancak Kürt halkının barış seslerine kulak vererek olur” diye konuştu.

Türklerin de sorunudur

Türkiye’nin önündeki en büyük sorunun Kürt sorunu olduğuna vurgu yapan Yusuf Alataş ise sorunun çözümü için “Kürtler ne istiyor” sorusu yerine “Bizler ne istiyoruz” sorusunu sormak gerektiğini söyledi. Kürt sorunun aynı zamanda Türklerin sorunu olduğuna işaret eden Alataş, şunları dile getirdi: “Sanki demokratik bir ortam oluşmuş da, bu ortam içerisinde bir tek Kürtler kalmış; Kürtler bu demokratik ortamın çok dışında farklı şeyler istiyormuş gibi ‘Kürtler ne istiyor’ demenin bir anlamı yok. Bu sorun aynı zamanda Türklerin de sorunu. Bir Türk de başka bir halkın kendi gölgesi altında ezildiği, yok sayıldığı, açlığın yoksulluğun olduğu bir ortamda yaşamaktan memnun olmamalı.”

DİHA/MERSİN

Silahlar konuştukça insanlar susuyor

Silahları susturmalıyız!

Son günlerde adını tekrar duymaya başladığımız Ergenekon, TİT gibi kontra örgütlenmelerini, yine bu örgütlenmelerin silahlı saldırısına hedef olan Sosyalist Demokrasi Partisi Onursal Genel Başkanı ve Uluslararası İnsan Hakları Federasyonu Başkan Yardımcısı Akın Birdal’la konuştuk.

Kamuoyu Danıştay saldırısıyla birlikte önemli bir siyasi kaosa sürüklendi. Sizce bu olay siyasi tarihimiz açısından bir sürpriz midir?

Danıştay 2. Dairesi’ne saldırı kamuoyu açısından bir sürpriz olmadı. Çünkü son günlerde bir şeyler "geliyorum"un habercisi olan birçok olayla karşılaştık. İlk kez bence ABD’nin Genişletilmiş Ortadoğu Projesi’yle ilişkili bir takım konseptler var. Ve bu konseptin tabi ardını arkasını bilmiyoruz ama yine İran üzerinde bir operasyon planı var ve Türkiye’nin de Güney’de Kandilde bir PKK operasyonu var. Böyle bir konsepte bağlı bir süreç yaşanıyor. İkincisi son olup bitenlerin erken bir seçim olasılığı ve yeni oluşacak parlementonun cumhurbaşkanını seçecek olması. Yani bugünkü mevcut parlementoyla cumhurbaşkanı tayin edilmesine karşı bir hegemonya var. Üçüncüsü IMF, Dünya Bankası ve Dünya Ticaret Örgütü’nün Türkiye’ye dayattığı günlük sıradan yaşamımıza dahi müdahale edecek ekonomi politikaları var. Ve onun getirdiği ağır sonuçlar var, ekonomik dalgalanmalar vb. Birkaç ay sonra askeri şura var. İşte böyle olası durumlar öncesi Türkiye’de birtakım provokasyonların olabileceği bekleniyordu. Ki bunun ilk işareti örneğin Şemdinli olayı. Bir ay içerisinde 17 kez bomba Hakkari, Yüksekova ve en son Şemdinli’de patladı. Ve sonra da Şemdinli’de suçüstü yakalandı. Ve gerçekten operasyona giden insanlar belgeli, dökümanlı, silahlı falan gittiler. Böyle bir suçüstü halinin olması durumunda bunları ele verecekleri bilerek yapıldı. Şemdinli’nin nasıl manüple edildiğini gördük, savcının görevden el çektirilmesiyle Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nca. İddianame’de adı geçen kimilerinin korunduğunu ve adının iddianameden çıkarıldığını ve bu iddianamenin kamuoyunda yarattığı bir tartışmaya tanık olundu. Ardından bu senaryo tutmayınca ikinci bir senaryo perdeye konuldu. Newroz’da bir provokasyon olacağı, saldırılar olacağı ileri sürüldü, yazıldı çizildi. Fakat tanık olduk birçok kentte ve en sonunda Diyarbakır’da 21 Mart günü milyona yakın insan bölgede barışçıl olarak taleplerini dile getirdiler. Hiçbir şey olmadı. Ardından Cumhuriyet gazetesi bir hafta içerisinde 3 kez güpegündüz yine gazetelerin belirttiğine göre ordu menşeyli üç el bombası atıldı. Bunun ikisi patlamadı, üçüncüsü patladı ve bir iki cam kırıldı. Fakat ikincisinde faillerinin kameralarla saptandığı bildirildi fakat yakalanmadı her ne hikmetse. Üçüncüsünde de bu kameralarla saptandığı belirtildi, yine yakalanmadı. Sonra da aynı kişilerle Ankara’da Danıştay 2. Dairesi’ne o menfur saldırıyla birlikte yine orada karşılaşıldı.

Danıştay tam ankara’nın merkezinde, sürekli kontrol altında olan bir yerde. Bir tetikçinin elini kolunu sallaya sallaya böyle bir yere girmesini nasıl algılamak gerekir?

Doğrusu Danıştay Ankara’nın tam merkezinde, hemen yanıbaşında Orduevi var. Gerek Orduevinin sürekli kameralarla trafiği bile saptadığı bir yerde, bu kadar merkezi bir yerde kuşkulu kişilerin saptanmaması doğrusu düşündürücü. Çünkü bir gün önce Danıştay’ın bahçesinde prova yaptıkları, değerlendirdikleri, tartıştıkları konuşuldu falan. Tabii şimdi istenilen bu kaotik ortam yaratılmış oldu. Ama bu gelişmeler erken seçim kararını getirmedi. Eğer bence buradan maksat mutlaka erken seçimse ve de cumhurbaşkanlığıyla ilişkiliyse o zaman bunların devam edeceği anlaşılıyor. Sonra birtakım servisler birtakım kişileri gerçekten kilit ad olarak bu çetelerin başı olarak gözaltına aldı ve sonra da bırakıldılar. Aynı kişinin babası işte 1966 yılında sanırım Cemal Tural’ı eleştirdiği gerekçesiyle İlhami Soysal’a saldıran albay çıktı. Sonra bu Muzaffer Tekin’in iddiaları basında yer aldı. Örneğin o ifadelerde kimi, ne zaman nerede tanıdığını anlatıyor. Doğrusu benim tabi dikkatimi çeken bu olayda benimle de baştan beri ilişkilendirilmesi. Çünkü bu örgütün adı ister TİT, ister JİTEM, ister kontrgerilla, her neyse ama bana düzenlenen saldırıda TİT imzası kullanmıştı. TİT’in de kurucularından olduğu ileri sürülen Semih Tufan Günaltay’ı 1988 yılında M.Y. ile beraber, onun üzerinden tanıdığını söyledi. Şimdi, bu M.Y. kim biliyor musun? Mahmut Yıldırım, Yeşil. Kimse sormuyor. Örneğin Mahmut Yıldırım bugün aranıyor. Ölmüş müdür, yaşıyor mu o da bilinmiyor. Ama gerçekten bu örgütün en önemli elemanlarından biri. Şimdi İstanbul’daki Cumhuriyet gazetesinin failleri yakalanmış olsaydı belki Ankara’daki bu olay olmayacaktı. Ya da bu araya bir soru girebilir. Peki bu örgüt nedir, ne değildir diye. İşte ben de şunu o zaman ekleyebilirim. Bu, İttihat ve Terakki geleneğinden gelen hukuk dışı örgütlenmelerin günümüze uzanmasıdır.

Adı değişerek, Teşkilat-ı Mahsusa, Ergenekon vs.

Evet Ergenekon, Teşkilat-ı Mahsusa’dan gelen bir şey. Ve hatta böyle bir yapının 1910, İttihat ve Terakki’nin Selanik Kongresi’nin kararlarının sonuçlarına uzandığı biliniyor. Şimdi Nato üyesi ülkelerde bu örgütler görüldü. Bunun adı İspanya’da GAL, İtalya’da Gladio, başka yerlerde işte kontrgerilla. Soğuk savaş döneminde Sovyetlere, doğu bloku ülkelerine, sosyalist, komünist yapılara ve kişilere karşı oluşumlardır bunlar. Fakat sonradan bunlar tabi bu saikle oluşturuluyor ama sonradan uyuşturucu, silah ve her türlü hukuk dışılığa, sürükleniyorlar. Bir çıkar örgütleri haline de geliyorlar aynı zamanda. Onlarla da bağlantıları oluyor. Şimdi biz bu örgütle siyasi tarihimizde çokça karşılaştık. Örneğin 1955’te 6-7 Eylül olaylarında karşılaştık, 1 Mayıs 1977’de karşılaştık, Kahramanmaraş’ta, Çorum’da, Sivas’ta karşılaştık. Susurluk’ta çıktı karşımıza bu örgüt. Sonra Şemdinli’de çıktı. Şimdi eğer o çıktığı yerlerde gerçekten yargılanmış olsalardı bunlar ve bu örgütün üzerine gidilmiş olsaydı bugüne gelmeyecekti. Birincisi o. Yani sistemin caydırıcı değil, cesaretlendirici bir yanı var. İkincisi yine bu örgütleri genişleten, koruyan, kollayan darbe dönemleri olmuştur. Örneğin 12 Eylül askeri darbesinin failleri generaller -gerçekten temel hak ve özgürlükler yerle bir edildi, insan haklarına yönelik saldırılar, ağır suçlar işlendi bana göre- yargılanması gerekirken anayasanın geçici 15. maddesiyle korumaya alındılar ve dokunulmazlıkları sağlandı. Oysa bunlar yargılanmış olsalardı gerçekten bugünlerde yeniden bir darbe olasılığıyla karşı karşıya kalmazdı Türkiye. Böyle bir şey cesaretlendirici olmazdı. Bu bakımdan, bu tür hukuk dışı yapılar, örgütlenmeler ve onların saldırıları her zaman cesaretlendirilmiştir. Şu anda da nitekim böyle bir süreç yaşanmaktadır.

Eğer bu saldırıların arkasında cumhurbaşkanlığı seçimi, ABD’nin İran operasyonu ve Yüksek Askeri Şura öncesinde bir erken seçim hedefiyle AKP hükümeti sıkıştırılmak istendiyse, bu amaca ulaşılmış mıdır? Yoksa bu hedefler gerçekleşememiş fakat askeri çevrelerin, ulusalcı cephenin ve CHP’nin prestiji mi artmıştır? 

Kuşkusuz ikincisine ulaştılar. Merkez sağ bir politik çizgide olan CHP’nin ve militarizmin yeniden bir prestij kazanmasına neden oldu. Ama birincisinden eğer erken seçim murat edilmiş ise orada başarılı olamadılar. Şimdi başta eski cumhurbaşkanı Süleyman Demirel olmak üzere, anamuhalefet partisi ve diğer muhalefet partileri erken seçim istiyorlar. Gerçekten erken seçim Türkiye’nin şu anki kaotik durumdan çıkışı mı olacak? Yoksa daha da bu kriz derinleşecek mi? Örneğin yeni bir konsept mesela CHP-MHP-DYP koalisyonundan söz ediliyor. Göz önünüze getirin parlementoyu. Yine erken seçim ya da zamanında yapılacak bir genel milletvekili seçime bence bu anayasal sistemle gidilmemeli. Bir defa serbest bir ortam yaratılmalı. Düşünce ve ifade özgürlüğünün önündeki bütün engeller kaldırılmalı, serbest bir tartışma ortamının zemini yaratılmalıdır. İkincisi bu seçim yasası ve siyasi partiler yasasıyla gidilmemeli. Çünkü eğer baraj yine yüzde 10’da tutulacaksa ezilenlerin, emekçilerin temsilini yine mümkün kılmayacaktır ve muhalefeti yine parlamento dışında bırakacaktır. Oysa bence bugün bu hukuk dışı örgütlerin varlığına yol açan, onların beslenmesine ve saldırılarına da gererçe oluşturan Kürt Sorunu’nun çözümsüzlüğü daha da dayatacaktır. İşte eğer bugün kim ki hukuk dışı örgütlerden yapılardan yakınıyorsa, Kürt sorununun demokratik, barışçıl çözümünü artık gündeme getirmelidir ki bu hukuk dışı yapılanmaların varlık nedenini ortadan kaldırabilelim. Bu zemini bulamasınlar. Ama görülüyor ki öyle bir niyet yok hala. Bu bakımdan erken seçimin eğer gidilecekse bu düzenlemeler yapılarak gidilmelidir.

Bu süreç AKP’yi parçalar mı?

Öyle bir niyet var, ama bu ne kadar başarılabilinir şu anda kestiremiyorum. Ama her zaman bu sözkonusu.

Peki gerek bu tür hukuk dışı örgütlenmelerin açığa çıkarılmasında, gerekse bir seçim ihtimaline karşı solculara, sosyalistlere, Kürtlere, emekçilere ve tüm toplumsal muhalefete ne gibi gibi bir rol düşmektedir?

Gerçek demokrasilerde çok fazla sürprizlerle karşılaşılmaz ama bizde gerçekten demokrasinin kurumları tamamen etkisizleştirilmiştir. Bu bakımdan hukukun gücünün olmadığı demokratik kamuoyunun gücünün olamadığı, medyanın gücünün olmadığı bir toplumda her zaman bu tür sürprizlerle karşılaşılır. Bence bu sürprizlere yol açacak yapılara son vermek gerekiyor. Gerçekten bugün normalleşilecekse nasıl normalleşilecek. Yani silahların susmasıyla. Silahlar konuştukça Türkiye’de insanlar konuşamayacak. Konuşursa da gerçeği dile getirmekte ya da gerçeğe ışık tutmakta zorlanacaklar. Ve nitekim Almanların bir sözü vardır "çatışmalarda ilk gerçekler kurban edilir" diye. Ve bir de bu darbeci, andıçcı gelişmeler örneğin cumhuriyet savcıları için suç duyurusu oluşturmalı. Ve bunlar yargılanmalı. Düşmansız ve çatışmasız yaşama kültürünü kazanmalı bu toplum. Toplum değil kuşkusuz yönetim, yönetenler. Çünkü hiçbir zaman Türkiye Cumhuriyeti’nde düşmansız ve çatışmasız yaşama geleneğini oluşturamadık, böyle bir kültür oluşturamadık. Şimdi de laik-antilaik ya da benzeri kamplaşmalar zaten hali bozulmuş bir toplum için tehlikelidir. Örneğin bakın şu andaki sokaklardaki korna sesine. Herkes korna çalıyor. Oysa trafik ışıkları bunu düzenliyor. Ama o korna birbirlerine karşı sürücülerin tutumu, her gün cinayet işleniyor trafik ışıklarına uyulmamasından ötürü. O nedenle cinnet geçirme hali var bu toplumda. Bunu gidermek gerekiyor. Belki cumhurbaşkanına böyle bir rol de düşüyor. Kamusal alan tartışmaları da germiştir bu toplumu. Bu bakımdan gerilimli ortamları, çatışmalı ortamlara sürüklemek yerine bu gerilimi biraz daha aşağıya indirecek bir ortam yaratılması gerekiyor. Yoksa böyle bir ortamda seçime nasıl gideceğiz? Şimdi muhalifler, Kürtler, sosyalistler gerçekten serbest bir seçim ortamında kendilerini ifade edebilecekler mi? Bu kaotik durumu, bu sistemi sorgulayabilecekler mi serbestçe? Yani birçok linç kültürü zaten egemen, birçok provokatif saldırılar ve baskılarla karşılaşılabiliniyor. Öyle olmasa bile karşılaşacağını düşünmek bile sizin haklarınızı kullanmanız üzerinde bir baskı oluşturuyor. Oysa şu anda gerçekten geçtiğimiz günlerdeki resmi açıklamaya göre işsizlik yüzde 11,7’den yüzde 11,9’a yükseldi. Bu resmi açıklama. Oysa gerçekte yüzde 15’i aştı. Yoksulluk, açlık gittikçe derinleşiyor. Örneğin kırsal alandaki yoksullaşma ve üretim güçlerinin gerilemesi verimliliğin hızla aşağı çekilmesi ve tarım ürünlerinde ve gıda maddelerinde dış pazara yönelinmesi öylesine arttı ki bu bakımdan bence güvenlik gerekçesiyle bu baskıcı yasa ve düzenlemeler geriletilmeli, "Terörle Mücadele Yasası" önlenebilmeli ve darbe olasılığına karşı bütün sivil güçler çabalarını ortaklaştırmalı. "Kontrgerillanın farkındayız, artık yeter" söylemiyle yüzbinler her hafta bir kentin alanında toplanmalı. Seçimlerin serbest demokratik bir ortamda yapılması koşullarının yaratılmasını istemek güncel taleplerimiz içinde de olmalı diye düşünüyorum.

Bize zaman ayırdığınız için Sosyalist Demokrasi olarak teşekkür ederiz

Ben teşekkür ederim.

Söyleşi: Melih Arslan

- Türkiye'de insan haklarında gerçekten gelişmeler oldu mu?
- Kağıt üzerinde önemli gelişmeler kaydedildi. Ama insan hakları ve özgürlükler canlı bir organizmadır. Yaşayan bir şeydir. Sizin kağıt üzerinde düşünce ifade özgürlüğünüzün bir kıymeti yok. Ağzınızda bant varsa ya da konuştuklarınızdan ötürü TCK'nin bilmem hangi maddelerinden ötürü yakayı ele vereceğim diye kaygı duyuyorsanız bunun bir önemi yok.

Bu bakımdan ya da gece yarısı kapınız çalındığında "Acaba kim geldi?" kaygısını duyuyorsanız, o zaman bu ülkede işkence var demektir hâlâ... Cezaaevlerinde insan haklarına dayalı daha düzenlemeler olmadı. Hâlâ sorunlar yaşanıyor biliyorsunuz... Ve çalışanların ürettikleri üzerinde söz hakları yok... Yani kağıt üzerinde bence yapılan değişiklikleri uygulamaya dönüştürecek bir siyasi irade ortaya koymak gerekiyor.

- Kağıt üzerindekilerin yaşamın pratiğine geçmesi için neler yapılıyor?
- Pek bir şey değil. Türkiye'de bir konferans bile düzenlenemiyor. Düzenlense şöven güçlerin gölgesinde yapılabiliyor. Bunun üzerine yazı yazan köşe yazarı arkadaşların aleyhine davalar açılıyor. Çabaları içselleştirmek gerekiyor. Türkiye'nin kabul ettiği ulusal üstü belgelerden doğan hakların ve özgürlüklerin Türkiye yönünün hukukuyla güzelleştirilmesi gerekiyor. Bu anayasanın 90'ncı bir maddesinin de bir hükmüdür. Ulusal üstü belgelerin kabulü hükmü iç hukukun elindedir. Doğrusu bunu içselleştirecek demokrasi ve insan hakları kültürünün edinilmesi gerekir...

- Çılgın Türkler kitabı peşisıra Kurtlar Vadisi Irak filmi... Türkiye'de yeni bir milliyetçi dalga yaratılmak mı isteniyor?
- Bunların bir rastlantı olmadığını düşünüyorum. Kurtlar Vadisi bir yıl herkesi ekranda esir aldı. Şimdi Kurtlar Vadisi Irak çevirildi. Şimdi bu Gaziantep'de bir plato hazırlanarak 42 günde bu filmin çevrilmesinin arkasını iyi okumak gerekiyor. Ben bu filme gittim. Doğrusu ABD'nin genişletilmiş Ortadoğu Pojesi Türkiye üzerinden gerçekleştirilecek... Ve şimdi bu önümüzdeki günlerde nükleer faaliyetlerden dolayı BM tarafından belli bir süre verilen İran ile görüşülmeye başlanacağında Türkiye bu filmdeki ABD karşıtlığı ile ABD'ye karşı elini güçlendirdi... ABD ile pazarlık yaparken benin üzerimden istediklerinizi yapacaksınız ama Kandil tasfiye edilsin ya da yeni kredi olanakları sağlansın gibi şeyler istenecek. Bu filmin galaları devlet himayesinde yapıldı. Örneğin TBMM Başkanı'ndan Sayın Başbakan'ın eşine kadar övgülerine mazhar oldu. Eee bunlar rastlantı değil. Bence bu film kısa vadede Türkiye'nin ABD'ye karşı elindeki kozları güçlendirebilir. Ama uzun vadede çok tehlikeli. Rest çekildiğinde doğrusu mat olunur...

- Kenan Evren kendisini unutturması gerekirken, sonra ortaya çıkıp pişman olmadığını söyledi? Bu çıkışın altını nasıl okumalı?
- Bu militer ve hukuk dışı örgütleri de cesaretlendirici bir çıkış. Onun hâlâ o örgütlerle bir ilişkisinin de olduğunu ortaya koyuyor. Ve yaptığı o kanlı tabloların Türk burjuvazisi tarafından satın alınıp evlere asılması onu cesaretlendiriyor. Oysa gerçekten onun yargılanmasını engelleyen Anayasa'nın geçici 15'nci maddesi ortadan kaldırılmış olsa, bağımsız mahkemelerce yargılanıp insanlığa karşı işlediği bu suçlardan ötürü mahkum edilmiş olsa ne bugün o konuşabilir ne de Ankara'dan bir general (Şemdinli'deki) o hukuk dışı çete mensubu assubaylara "iyi çocuktur" diye sahiplenme cesareti gösterebilirdi. Bunlar hukukun dışında şeyler. İnsan haklarına aykırı yaklaşımlar. Onun için bu 15'nci maddenin kaldırılması konusunda bütün demokrasi güçleri, insan hakları savunucuları ve sivil idarenin üstünlüğünü savunanların elbirliği yapması ve bu generallerin yargılanması gerekiyor.

Faruk ESKİOĞLU

(acikgazete.com)