Kürtçe il ve ilçe adları

Yerleşim yerlerini Kürtçe isimleri yıllardır Kürtlerin dile getirdikleri bir talepti. Şimdi AKP'nin 'açılım' paketinin en önemli maddesi olarak kamuoyuna sunuluyor. Ancak bir taraftan bu yapılırken öte yandan BDP'li belediyelerin meclis kararı ile vermek istedikleri Kürtçe park, sokak vb. yer isimleri mülki amirlerin kararı ile engellenmektedir. Görülen şey AKP'nin yer isimleri sadece köy isimleri ile sınırlı tutmaya çalıştığı, özellikle Kürtçenin şehirlere girmemesi için büyük bir caba gösterdiğidir. Çünkü Kürt toplumunun önemli bir kesimi şehirlerde yaşamakta, ancak Kürtçe konuşma dili olarak hala şehirlerde yerleşik bir dil haline gelememiştir. Kürtçe şehirlerde yerleşik bir dil haline gelirse, artık hiçbir güç onu asimile edemez. Bundan dolayı egemen güçlerin bütün çabası Kürt dilinin kırsal kimliğinin devam ettirilmesi, folklorik bir dil olarak kalmasıdır. Buna karşı yapılacak olan şey bir taraftan Kürt dilinin eğitim dili olması için mücadele verilirken öte yandan bir şehir dili kimliği kazanmış Kürtçe yazı dilinin toplumda yaygın bir dil haline getirilmesidir.

Bizde bu hafta Amed Tîgrîs'in hazırladığı bir çalışmayı temel alarak, Türkiye'deki Kürt il ve ilçelerinin Kürtçede yaygın kullanılan isimleri size sunmaya karar verdik.

Ağrı Agirî

Doğubeyazıt Bazîd
Diyadin Gîhadîn
Eleşgirt Pakrewan - Zêdkan
Hamur Hamur
Patnos Patnos
Taşlıçay Taşliçay
Tutak Tutax

Ardahan Erdexan
Dama Dama
Göle Golê
Hanak Xanaq
Posof Posof
Çıldır Zurzuna

Adıyaman Semsur
Besni Bêsnî
Çelikhan Cêlikan
Gerger AlduÅŸ
Gölbaşı Serêgolê
Kahta Kolik
Samsat Samosad
Sincik Sincik
Tut Tut

Batman Elîh
Gerçüş Kercews
Hasankeyf Heskîf
Beşiri Qubîn
Kozluk Hazo
Sason Qabîlcewz
Batman elîh
Gerçüş Kercews
Hasankeyf Heskîf
Beşiri Qubîn
Kozluk Hazo
Sason Qabîlcewz

Bitlis Bilîs
Adilcewaz Elcewaz
Güroymak Nurşîn
Hizan Hîzan
Mutki Motkî
Tatvan Tetwan (Tuxtewan)
Ahlat Xelat

Bingöl Çewlik (Çepexçur)
Genç Darahênê
Karlıova Kanîreş
Kiği Gêxî
Solhan Bongilan(Boxlan)
Yayladere Conek
Yedisu Cêrme
Adaklı Hosnek

Diyarbakır Amed
Bismil Bîstmal
Çermik Çêrmug
Çınar Çinar
Çüngüş Çanguş
Eğil Gelê
Ergani Erxenî
Hani Hêne
Hazro Hezro
Kocaköy Karaz
Lice Licê
Kulp Pasur
Dicle Pîran
Silvan Farqîn

Erzincan Erzingan
İlice ilîce
Kemah Kemah
Kemaliye Exîn
Otlukbeyli Qerequlax
Refahiye Refahiye
Tercan Derxene
Çayırlı Mose

Erzurum Erzirom-Erzan
AÅŸkale AÅŸqele
Uzundere Azord
Köprükoy Çobandere
Karayazı Gogsî
Ilıca Germik
İspir ispîr
Åženkaya Kosor
Narman Narman
Oltu Oltu
Olur Olur
Çat Oxlê
Pasinler Pasîn
Horasan Pasîna Jêrî
Pazaryolu Pazaryolu
Karaçoban Qereçoban
Tekman Tekman
Tortum Tortum
Hınıs Xinus

Elazığ Mazra (Xarpêt)
Alacakaya Xulaman
Ağın Paxnîk
Arınak Qerebegan
Baskil Basqîl
Keban Keban
Kovancılar Qowanciyan
Maden Mehden
Palo Palo
Karakoçan Dep
Silivre Hezarê

Hakkari Culemêrg
Çukurca Çelê
Şemdinli Şemzînan
Yüksekova Gever

Gaziantep Dîlok
Araban Ereban
Islahiye eslahiye
Karkamış Qerqamîs
Nizip Bêlqiz
Nurdağı Qurêder
OÄŸuzeli Tilbeser
Şahinbey Şahînbeg
Şehidkamil Şehîd Kamil
Yavuzeli Cîngîfe

Iğdır idir
Aralık Erelix
Karakoyunlu Qereqoyinlî
Tuzluca Xwêlîn

Kars Qers
Akyaka Akyaka
Arpaçay Zaruşad
Digor Dîgor
Kağızman Qaqizman
Sarıkamış Qamuşan
Selim Selîm
Susuz Susuz

Malatya Melediye-Maladi
Akçadağ Arga
Arapgir Erepkîr
Betalgazi Betalxazî
Yeşilyurt Çirmixtî
Darende Darende
Yazıhan Fethiye
Hekimhan Hekîmxan(Xan)
Doğangöl Keferdîz
DoÄŸanÅŸehir Mihacir
Bağlıca Qela
Pötürge Şîro (Pêtirgeh)

MuÅŸ MuÅŸ
Hasköy Dêrxas
Korkut Ezabkur
Varto Gimgim
Bulanık Kop
Melazgirt Milazgir

Şırnak Şirnex
Beytülşebab Elkê
Cizre Cizîr
Ä°dil Hezex
Güçlükonak Basê
Uludere Qilaban
Silopi Silopiya - Girkê Emo

Urfa Riha
Akçakale Aqçeqele
Birecik Bereçug
Hilvan Curnêr
Bozova Hewenc
Harran Haran
Suruç Mizar - Pirsus
Siverek Siwêreg
Viranşehir Wêranşar
Halfeti Xelfetî
Kilis Kilîs
Elbeyli Elîbegî
Musabeyli Musabegî
Polateli Ispenax

MaraÅŸ MeraÅŸ (Gurgum)
Elbistan Albistan
Avşin Avşîn
Pazarcık Bazarcî
Ekinözü Cela
Yangeçit Çaxli
Türkoğlu Eloglu
Nurhak Nurheq

Mardin Mêrdîn
Derik Dêrik
Dargeçit Kerboran
Kızıltepe Qoser
Ömerli Mahsertê
Midyat Midyad
Nusaybin Nisêbîn
YeÅŸilli RiÅŸmil
Savur Stewrê
Mazıdağ Şemrex

Siirt Sêrt
Pervari Berwazî - Xizxêr
Baykan Hawêl
Kurtalan Misric
Şirvan Şêrwan
Tilo Tilo

Tunceli Dêrsim
Çemişkezek Çemîşkezek
Mazgirt Mazgêrd
Nazimiye QiÅŸle
Ovacık Facîxe
Pertek Pêrtag
Pülümür Pilemore
Hozat Xozat

Van Wan
Çaldıran Payîzaxa
Muradiye Bêgirî
Edremit Ertemêtan
Ozalp Qerqelî (Ebexe)
BaÅŸkale Elbak
Erçiş Erdîş
Saray Mehmudî
Bahçesaray Miks
Gürpınar Payîzawa
Çatak Şax
GevaÅŸ Westan

Hazırlayan:Sami TAN